تبلیغات
زیست شناسی دریا(ارتباط با دریا) - سایه گرداب زیست محیطی در تالاب جهانی هور
زیست شناسی دریا(ارتباط با دریا)
از بین بردن تنوع زیستی گرفتن حق حیات از موجوداتی است که خداوند به آنها زندگی بخشیده است
مرتبه
تاریخ : سه شنبه 20 اردیبهشت 1390

تالاب هور العظیم با مساحتی برابر 550 تا 700 هزار هکتار مساحت وسیع ترین تالاب خاورمیانه و ایران است که بخش وسیعی از آن در خاک عراق قرار دارد. حدود یک سوم این تالاب متعلق به ایران است وبعد از هور العظیم، تالاب میانکاله با 68800 هکتار وسیعترین تالاب ایران است.

ساخت خاکریزها و جاده‌ها، زهکشی و تغییرکاربری اراضی، ورود پساب های کشاورزی، قطع یا سوزاندن نی زارها از مهمترین خطرات تالاب بوده است که هم اکنون در سایه اکتشاف و احتمالا بهره برداری چاه های نفت کم رنگ شده اند، چون این اکتشافات برای تالاب فاجعه محسوب می شوند.

هورالعظیم به طور طبیعی تالابی دائمی و محصول آب اضافی رودخانه های کرخه و دویرچ در خاک ایران است؛‌که تحت تاثیر فرایند رسوب گذاری رود خانه های بزرگی چون دجله، فرات، کرخه و بخشی از اروند رود است.

هورالعظیم تنها تالابی است که بر اساس کارشناسی از 100 نمره ، نمره 100 را کسب کرده و هیچ تالابی تاکنون چنین نمره ای را به دست نیاورده است .

اردک مرمری، فلامینگو، غاز پیشانی سفید کوچک، اکراس آفریقایی، عروس غاز، درنای معمولی از مهمترین پرندگان تالاب هستند، انواع کاکایی، انواع پرستوی دریایی، انواع حواصیل و انواع مرغابی از دیگر پرندگان تالاب هستند.

لاکپشت فراتی سه چنگالی که یک گونه در خطر انقراض است دراین تالاب زیست می کند.

اکثر مردم محلی ساکن هور به پرورش گاومیش اشتغال دارند و به شدت به تالاب وابسته هستند و تغییراتی که در آینده رخ خواهد داد بر زندگی مردم بومی تاثیرات منفی عمیق تری برجای خواهد گذاشت.

از سال 1376 با اکتشاف میدان نفتی آزادگان که یکی از بزرگترین میدانهای نفتی ایران و جهان است ‘این تالاب جهانی را به دلیل ظرفیت 33 میلیاردی بشکه نفت و تولید روزانه، 260000 هزار بشکه به یک منطقه ویژه اقتصادی تبدیل کرده است.

مسعود باقرزاده، کارشناس‌ مسؤول تالاب ‌های سازمان حفاظت محیط زیست، با تأکید براینکه چاه ‌های نفت و به ‌طور کلی عملیات مرتبط با آن بسیارآلوده‌ کننده است، گفت: تخریب‌ های ناشی از عملیات نفتی به 7520 هکتار محدود نخواهد شد بلکه شعاع بسیار وسیع‌تری را در بر خواهد گرفت که کارکرد تالاب را به شدت تهدید خواهدکرد.

وی افزود: براساس ضوابط زیست محیطی هر گونه عملیات صنعتی نه تنها در اراضی تالابی ممنوع است که باید حداقل 1500‌ متر با حریم تالاب فاصله داشته باشد؛ درحالی که این مصوبه اجازه عملیات در حریم تالاب آن هم در 7500 هکتار را صادر کرده که بخش‌ هایی از این اراضی کارکرد تالابی دارد و کاملا پر آب است.

استاد محیط زیست دانشگاه علوم و تحقیقات اهواز در خصوص حضور شرکت نفت در تالاب هورالعظیم گفت: یک سری میادین نفتی از قبل در تالاب موجود بود و یک سری دیگر نیز به تازگی ساخته شده اند؛ که این میادین نفتی تهدیدات بسیاری برای محیط زیست تالاب به شمار می آیند.

مهران افخمی با بیان اینکه حضور شرکت نفت در تالاب مشکلات بسیاری را برای تالاب به وجود می آورد، افزود: کنده های حفاری و پخش آنها در تالاب حجم زیادی از مواد زائد مثل فلزات سنگین، ترکیبات معدنی خطرناک و هیدروکربن های نفتی را وارد آب می کند، این مواد مضرات بسیاری را برای محیط زیست و موجودات زنده تالاب به وجود می آورد.


بسیاری از متخصصان محیط زیست عمده دلایل مرگ تالاب های ایران را عوامل انسانی می دانند و خشکسالی را که تاثیر زیادی نیز در خشکی تالاب ها داشته عللی دسته دوم برمی شمارند.

سد سازی بی رویه و برداشت بیش ازحد آب تالابها برای مصارف کشاورزی و مشخص نبودن میزان حق آبه تالاب ها علل اصلی ویرانی تالابهای ایران در سالهای اخیر است و شاید در این میان متولیان امر محیط زیست بیش از همه مقصر باشند که از اهرم های فشار خود برای حفظ و حراست هر چه بیشتر این تالاب ها بهره نبرده اند.

ایجاد تعادل هیدرولوژیکی ‘ مهارآلودگی و تعدیل سیلاب در جلگه خوزستان از ویژگیهای منطقه ای این تالاب است که اهمیت آن را دو چندان کرده است .

اما هم اکنون خشک شدن بخشی ازاین تالاب باعث شده استان خوزستان در سالهای اخیر با گرد و غبار هایی حدود 70 برابر استاندارد مواجه شود.

از بخش ایرانی تالاب هورالعظیم که مساحتی شامل 64 هزار و 100 هکتار است که هم اکنون 29 هزار هکتار باقیمانده یعنی معادل 54 درصد مساحت این تالاب از بین رفته است .

مساحت این تالاب در کل بخش ایران و عراق در مجموع 307 هزار هکتار بوده که این مساحت در کل به 102 هزار هکتار کاهش یافته یعنی 67 درصد آن از بین رفته است.

الی های پی در پی سال های گذشته ، محدود شدن منابع آب بالا دست و فعالیت شرکت های وابسته به وزارت نفت در این تالاب است.

سواری نماینده مردم دشت آزادگان در خصوص جلوگیری از تخریب محیط زیست در این تالاب و توسعه پایدار و توجه به حفظ محیط زیست در کنار بهره برداری نفتی از این تالاب می گوید : برای جبران خسارت های نفتی به استان به طور کلی طرحهای کلان تعریف شده و آسیب های نفت به محیط زیست نیز در قالب 120میلیارد تومان اعتبارات نفت در سال گذشته به استان پرداخت شده است .

وی گفت: تلاشهای خوبی برای احیای تالاب صورت گرفته که از جمله می توان به ساخت یک دایک مرزی در نقطه صفر مرزی ایران و عراق با اعتبار بالغ بر 350 میلیارد ریال به طول 130 کیلومتر اشاره کرد.

نماینده مردم دشت آزادگان گفت : چندی پیش نیز در مراسمی نیروهای ارتش که در منطقه مستقر بودند به دایک مرزی منتقل شدند و اینگونه مقدمات آزادسازی بخشی از تالاب برای فعالیت مردم فراهم شد.

همتی مدیر کل محیط زیست استان خوزستان هم با اشاره به اهمیت بالای تالاب هورالعظیم تاکید کرد : براساس جلسات کارشناسی و تعهدات کمیته ارزیابی- زیست محیطی مقرر شد شرکت نفت براساس ضوابط زیست محیطی و تشکیل هسته های زیست محیطی از تخریب تالاب جلوگیری نماید.

وی استفاده از تکنولوژی جدید و انجام مطالعات زیست محیطی و بکارگیری کارشناسان علمی و فنی برای نظارت بر فعالیت پیمانکاران را از جمله تعهدات شرکت نفت اعلام کرد وگفت: انتظار ما این است که شرکت نفت با اقداماتی چون : تشکیل هسته های زیست محیطی ‘ حفر حوضچه های عمیق جهت دفع مواد زائد نفتی ‘ مدیریت پسماندها و انتقال مواد آلوده و سمی زائد از عرصه تالاب و با بهره گیری از ابزارها و امکانات و شیوه های جدیدمانع از تخریب حداکثری این تالاب جهانی گردند.

همتی با اعتقاد به اینکه: سازمان محیط زیست مخالف استخراج نفت نیست بلکه همواره بر این امر تاکید می شود که هرگز یک کاربری نباید کاربری دیگر را از سرزمین بگیرد و از بین ببرد و بهره برداری خارج از توان اکولوژی نباید منجر به نابودی و اضمحلال منطقه دیگری شود.

معاون محیط طبیعی سازمان محیط زیست استان خوزستان نیز با تایید اینکه مساحت این تالاب بسیار کاهش داشته است، گفت: براساس تصاویر ماهواره ای وسعت تالاب در سال 1975، 774 هزار و 420 هکتار بود که در سال 2000 به 200 هزار هکتار و در سال 2007 به 180 هزار هکتار رسیده است.

مولا با اشاره به اینکه برای بحث حق آبه مورد نیاز تالاب با وزارت نیرو جلساتی صورت گرفته و نتایجی حاصل شده است، گفت: مقرر شده حدود 10 الی 20 درصد آورد کل رودخانه کرخه در سال به عنوان حق آبه درون تالاب رهاسازی شود.

هر چند این مصوبه به دلیل کمبود منابع آبی و خشکسالی هنوز اجرایی نشده است اما امید داریم با اجرای آن تالاب نشاط بیشتری پیدا کند.

سفر سالانه 3 میلیون نفر در قالب کاروانهای راهیان نور به هویزه و مناطق جنگی می تواند زمینه گردشگری را در این منطقه تامین کند و بر رونق اقتصادی ساکنان هور تاثیرگذار باشد.


منبع: مارین نیوز




طبقه بندی: آلودگی دریا،  آب شیرین، 
برچسب ها: تالاب، تالاب هورالعظیم، وسیع ترین تالاب خاورمیانه، تالاب میانکاله، پسابهای کشاورزی، چاه نفت، فاجعه، تالاب دائمی، رودخانه کرخه، دجله، فرات، اردک مرمری، فلامینگو، غاز پیشانی سفید کوچک، اکراس افریقایی، عروس غاز، درنای معمولی، پرندگان تالابی، کاکایی، پرستوی دریایی، حواصیل، مرغابی، زیست، لاکپشتفراتی سه چنگالی، گاو میش، سازمان حفاظت محیط زیست، موجودات تالابی، آلوده کننده، فلزات سنگین، مضر، منابع آبی، خشکسالی، اکولوژی،
ارسال توسط شمشاد شهبازی
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin

ابزار وبلاگ

قالب وبلاگ

دانلود فیلم